Dziurawiec zwyczajny – wszechstronne ziele lecznicze

Charakterystyka

Dziurawiec zwyczajny, zwany też zielem świętojańskim, jest pospolitą rośliną łąkową, występującą na terenie całej Europy, w tym Polski, spotkać ją można także w Azji Zachodniej i Afryce Północnej. Porasta tereny nizinne i reglowe, lasy liściaste i mieszane oraz dobrze nasłonecznione tereny w pobliżu lasów. Może osiągać nawet metr wysokości, charakteryzuje się kwiatostanem, złożonym z żółtych, czarno kropkowanych kwiatów, a jego owocem jest torebka.

Właściwości

To, co wyróżnia dziurawca zwyczajnego spośród innych roślin leczniczych, jest związek zwany hiperycyną (hypericum perforatum), będący czerwonym barwnikiem o właściwościach przeciwwirusowych i przeciwzapalnych, dzięki którym działa jak antybiotyk. Ponadto, dzięki zdolności do podnoszenia poziomu dopaminy przy jednoczesnym obniżaniu poziomu epinefryny, wykazuje działanie antydepresyjne i uspokajające. Z tego powodu wyciąg z dziurawca stosowany jest w kuracji przeciwko depresji, stanom lękowym i przy obniżonym nastroju. Dziurawiec zawiera garbniki katechinowe o właściwościach witaminy P, zwanej również cytrynem, będącej mieszanką blisko 30 związków organicznych z grupy flawonoidów, występującej w papryce, jagodach i skórkach cytrusów. Flawonoidy są naturalnymi przeciwutleniaczami, usuwającymi wolne rodniki z organizmu i wspomagającymi naturalną odporność na drobnoustroje i choroby przez nie wywoływane. Zawartość bogatych w błonnik pektyn sprawia, że dziurawiec odznacza się pozytywnym wpływem na pracę jelit.

Zastosowanie

Surowcem leczniczym rośliny jest górna część jej łodygi, z której produkuje się napary, nalewki i olejki. Zawarty w dziurawcu flawonoid o nazwie hiperozyd działa moczopędnie, żółciopędnie i rozkurczająco, z tego powodu roślina wykorzystywana jest do leczenia dolegliwości, takich jak zapalenie pęcherza, stany zapalne wątroby, niedrożność jelit, skurcze i nieżyt żołądka czy kolka jelitowa. Dziurawiec przyspiesza przemianę materii i wzmaga wydzielanie żółci, przeciwdziała zgadze i schorzeniom układu pokarmowo-jelitowego. Roślina ma zdolności pobudzania apetytu i regulowania pracy żołądka i jelit. Ponadto, działa ściągająco, antyseptycznie, przeciwzapalnie i przeciwbólowo, a także hamuje krwawienie. Wyciągi z dziurawca zwyczajnego przyspieszają regenerację tkanek i działają kojąco na układ nerwowy, zapobiegając jest schorzeniom i łagodząc już istniejące dolegliwości na tle nerwowym. Olejek z dziurawca wspomaga leczenie zwichnięć i stłuczeń, a także koi dolegliwości reumatyczne i niweluje stan zapalny nerwu kulszowego. Stosowany zewnętrznie na skórę przyspiesza gojenie ran dzięki właściwościom odkażającym, przeciwbakteryjnym, przeciwzapalnym i antyseptycznym, natomiast użytkowanie wewnętrzne olejku obniża poziom cholesterolu we krwi i łagodzi trądzik skórny.

Skutki uboczne

Stosowanie dziurawca wiąże się z ryzykiem wystąpienia bólu i zawrotów głowy, osłabieniem, niestrawnością lub nadmiernym poceniem. Należy również uważać na przechowywanie olejku z dziurawca – zawarta w nim hiperycyna w kontakcie z dużą ilością światła słonecznego może wywołać reakcje fototoksyczne i spowodować uczulenie lub oparzenia, gdyż dochodzi wówczas do zwiększenia wrażliwości skóry na słońce.