Prawo do zachowku. Komu przysługuje, kto wypłaca i na jakich zasadach.

Jeśli najbliższa rodzina zmarłego została pominięta w testamencie, to wówczas można starać się o kwotowo określony ułamek wartości udziału spadkowego, jaki przypadłby spadkobiercy ustawowemu w przypadku dziedziczenia ustawowego. Mając na myśli kwestię tego, jak starać się o zachowek, miejmy też na uwadze, że zachowek może też dotyczyć darowizny, zrealizowanej przed śmiercią spadkodawcy, nie tylko zapisu testamentowego.

Uprawnieni do zachowku

-Osoby uprawnione do zachowku są, m.in. dzieci, wnuki, prawnuki zmarłego, czyli zstępni spadkodawcy.
-Jeżeli zaś spadkodawca nie miał zstępnych, wówczas spadek przysługuje jego małżonkowi oraz jego rodzicom. -Prawo do zachowku, ani roszczenia do zachowku nie przysługują zaś rodzeństwu spadkodawcy ani też powinowatym, jak i dalszym krewnym.
Zachowek więc, jak widać powyżej, przysługuje jedynie osobom, które faktycznie odziedziczyłyby spadek z mocy ustawy.

Zasady- jak starać się o zachowek:

1.Osoba, której przysługuje prawo do zachowku może na drodze sądowej domagać się jedynie i wyłącznie zapłaty na jej rzecz określonego ułamku kwoty pieniężnej, która stanowi wartość udziału spadkowego, taką jaka przysługiwałby jej w momencie dziedziczenia ustawowego.
2.Osobie uprawnionej nie przysługuje prawo do roszczeń dotyczącej wydania jakiejkolwiek rzeczy zaliczanej do spadku oraz roszczenie o przeniesienie jakiegokolwiek składnika, stanowiącego skład spadku.

Komu nie przysługuje zachowek?

-Wydziedziczonym w testamencie.
-Tym, którzy spadek odrzucili.
-Tym, którzy zawarli ze spadkodawcą umowę o zrzeczeniu się dziedziczenia.
-Małżonkowi, przeciwko któremu spadkodawca wystąpił o rozwód lub separację z orzeczeniem o jego winie i sąd przychylił się do wniosku.
-Małżonkowi będącemu w separacji ze spadkodawcą.
Jeśli sąd uzna spadkobiercę za niegodnym dziedziczenia, wówczas prawo do zachowku również nie przysługuje. W miejsce wydziedziczonych lub niegodnych, uprawnieni do zachowku z mocy ustawy, wchodzą dzieci wydziedziczonych lub niegodnych spadku. A także dzieci osoby, która zrzekła się spadku w umowie ze spadkodawcą ze wskazaniem, że zrzeczenie się nie obejmuje zstępnych. Komu nie przysługuje zachowek oprócz wyżej wymienionych? Od niedawna o zachowek nie mogli starać się wychowankowie domów dziecka, rodzinnych domów dziecka. Na dzień dzisiejszy są oni uprawnieni do dziedziczenia i darowizn na tej samej zasadzie, co zstępni i są według prawa traktowani jako zstępni.

Kto wypłaca zachowek?

1.Szukając odpowiedzi na pytanie, jak starać się o zachowek, pamiętajmy, że zobowiązani do wypłaty zachowku są w pierwszej kolejności spadkobiercy powołani w testamencie do dziedziczenia (jeśli przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza, tj. wprost).
2.W drugiej kolejności wypłaty dokonują osoby, na rzecz których spadkodawcą uczynił zapisy windykacyjne.
3.W trzeciej kolejności zobowiązani są ci, którzy od spadkodawcy otrzymali darowizny za jego życia. Spośród tych, którzy otrzymali darowiznę, pierwsza osobą zobowiązana do zapłaty zachowku jest ta, która otrzymała darowiznę, jako ostatnia.

Zachowek kiedy przedawnienie?

Od ogłoszenia testamentu nie może minąć więcej jak 5 lat. Po tym czasie prawo do zachowku nie przysługuje, a roszczenie o zapłatę zachowku przedawnia się.

Droga sądowa

Wiele spraw o zachowek ma swój finał w sądzie. Dzieje się tak, ponieważ osoby zobowiązane do wypłacenia zachowku nie wykazują zazwyczaj chęci, aby załatwić sprawę ugodowo. Sprawy o zachowek są często żmudne i bywają też skomplikowane, dlatego prawdopodobnie nie obędzie się bez pomocy prawnika, zwłaszcza, gdy sprawa dotyczy dużego spadku, a powiązania rodzinne, a także liczba uprawnionych do dziedziczenia jest dosyć spora.